• معرفی کاشمر

    پیشینه تاریخی شهرستان کاشمر

    منطقه كاشمر در متون و منابع كهن به عنوان ترثيث يا ترشيز ياد شده كه به استناد كاوش هاي باستان شناسي از گذشت هاي دور تا اواخر هزاره دوم و اوايل پيش از ميلاد مسكونی بوده است به استناد روايات شاهنامه و تاريخ بيهقي 2500 سال پيش زرتشت پيامبر در اين سرزمين با گشتاسب شاه ملاقات نموده و آتشكده اي در اين ناحيه برپا نموده و سروي را كه تباري بهشتي داشته در جلو آتشكده به دست خويش مي كارد. كاشمر در سال 31 هجري به دست اعراب مسلمان فتح شد و از آن پس امراي غزنوي، سلجوقي، اسماعيليه، خوارزمشاهيان، ايلخاني، سربداريه، تيموري وصفوي، افشاريه و قاجاري به ترتيب بر اين ناحيه حكم راندند و تاريخ پر فراز و نشيب اين منطقه را كه مشحون از جنگ ها، شكست ها، نا اميدي ها و كامكاري ها و پيروزي هاست رقم زدند.
     


    موقعیت جغرافیایی شهرستان کاشمر

    شهرستان کاشمر با دو بخش مرکزی و کوهسرخ، و به مرکزیت شهر کاشمر مساحتی در حدود 3390 کیلومترمربع از استان خراسان رضوی را اشغال نموده است. این شهرستان از غرب با خلیل آباد، از شمال و شمال غربی با نیشابورر، سبزوار و بردسکن، از شرق و شمال شرقی با تربت حیدریه و از جنوب و جنوب غربی با گناباد هم جوار است. شهرستان کاشمر دارای دو بخش: مرکزی و کوهسرخ، دو شهر: کاشمر و ریوش و 5 دهستان: بالا ولایت، پایین ولایت، بررود، برکوه و تکاب می باشد و در حدود 235 کیلومتری مرکز استان خراسان رضوی قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا 1060 متر می باشد. این شهرستان بین (12 و 56) و (48و 58) درجه طول شرقی و (51 و 34) و (8 و 36) درجه عرض شمالی واقع گردیده است. شهر کاشمر در (27 و 58) درجه طول شرقی و (12 و 25) درجه عرض شمالی قرار گرفته است.
     

    آب و هواي شهرستان كاشمر
    به طور كلي اقليم حاكم بريك منطقه با سنجش عناصر آب و هوايي آن منطقه تعيين مي شود و سنجش آب و هوا، احتياج به جمع آ وري دانسته هاي آب و هوايي در مدت زمان طولاني و پردازش و جمع بندي آن ها دارد. به‌ هرحا ل « اقليم شناسي » با استفاده از نتايج اين ارقام و داده ها، شرايط جغرافيايي و زيست محيطي را مورد مطالعه قرار مي دهد. شرايط اقليمي يك منطقه بر ساير پارامترهاي طبيعي اثر گذاشته و به عنوان يك عامل اصلي و مؤثر، در تكوين و تكامل ساير عناصر طبيعي نظير آب و خاك و پوشش گياهي به شمار مي رود و بين عوامل طبيعي نقش بارزي در زندگي انسان ايفا مي كند. آب و هواي شهرستان كاشمر به مناسبت مجاورت با ارتفاعات و كوير بسيار متغير است. وجود كوهستان هاي مرتفع در شمال اين شهرستان باعث شده تا مناطق شمالي داراي آب و هواي نسبتا سرد باشد ولي مناطق جنوبي شهرستان بدليل مجاورت با كوير داراي آب و هواي گرم و خشك مي باشد.

     

    زمين شنـاسي

    شهرستان كاشمر از نگاه زمين شناسي ـ ژئومورفولوژي جزيي از حوضه ي آبريز دشت كاشمر محسوب مي شود. اين دشت در شمال حوضه ي كوير نمك واقع شده و بخشي از زون زمين شناسي ايران مركزي است. به علت چين خوردگي، بيرون زدگي هايي ازرسوبات دوران هاي مختلف در اين دشت مشاهده مي گردد و كنتاكت اين تشكيلات با مواد آذرين، حالت دگرگوني ايجاد كرده و در اثر فعاليت هاي كوه زايي گسل هايي دارد كه بزرگ ترين آن گسل سراسري شمال دشت يعني گسل « درونه » را به وجود آورده است. قديمي ترين « سازند » شناخته شده در منطقه، مربوط به دوره ي پركامبرين مي باشد كه در ارتفاعات شمالي، به ويژه در امتداد گسل « تكنار» رخ نمون دارد. سازندهاي اين دوران عمدتا سنگ هاي  دگرگون شده، « شيست » و « ريوليت » مي باشند.
     پركامبرين ـ اينفراكامبرين:
    رخ ساره هاي قديمي منطقه شامل شيست هاي دگرگون شده ي سبز رنگ، همراه با تداخل هاي متاريوليت است كه در حاشيه شمالي دشت و در ارتفاعات جنوب غربي آن گسترش دارد آهك « دولوميت سلطانيه » و « گرانيت دوران » از جمله سنگ هاي متعلق به اين دوره است كه در كوه هاي شمالي گسترش دارد.

    دوران اول: كامبرين

    1- رخ ساره ي اردويسين: از قديمي ترين تشكيلات موجود در منطقه است كه وسعتي ناچيز دارد و شامل آهك هاي« روشن نود » و « لار» حاوي « تريلوبيت » است .ضخامت اين تشكيلات حدود 500 متر است كه به علت تحمل فشارهاي تكتونيكي داراي درز و شكاف فراوان است و در شمال و شمال شرق كاشمر ديده مي شود .
    2- رخ ساره دونين: اين رخ ساره در جنوب منطقه در كوه هاي « بوغو »، « فغان » و « دلكن » بيرون زدگي دارد كه شامل آهك هاي تيره رنگ و نازك لايه بوده و داراي شكستگي هاي فراواني است. ضخامت اين آهك ها حدود 140 متر است .
    3- رخ ساره پرمين: شامل آهك هاي « توده اي » و « دولوميت » به نام « سازند جمال» است كه در كوه آهو بم در شمال دشت رخ نمون دارد . اين سازند در اثر تحمل وضعيت تكتونيكي شديد، داراي شكستگي هاي فراوان است. ضخامت آن حدود 300 متر و داراي گسله و درز و شكاف مي باشد .

    دوران دوم: مزوزوييك

    كرتاسه: به علت تكتونيك شديد منطقه، آهك هاي اين دوره داراي درز و شكاف فراوان بوده و آثار انحلال در آن ها مشاهده مي گردد .

    دوران سوم: سنوزوييك

    1-  آئوسن: بخش گسترده اي از ارتفاعات شمالي و قسمت ناچيزي از ارتفاعات جنوبي را شامل مي شود. ويژگي آن تشكيلات سري سبز « آئوسن » شامل توف هاي سبز رنگ است. ضخامت آن حدود 180 تا 250 متر مي باشد.
    2-  نئوژن: بخش بزرگي از حاشيه ارتفاعات جنوبي دشت كاشمر را تشكيلات رسوبي « نئوژن » مي پوشاند. اين سازند شامل: « مارن »، « ژيپس » و « كنگلومر» است كه به صورت تپه ماهور هاي كم ارتفاع و ييوسته از جنوب كاشمر تا جنوب بردسكن امتداد دارد .

    دوران چهارم: كواترنري

    رسوبات دوران چهارم كه كه نواحي پست و جلگه اي حوضه را مي پو شا ند شامل تراس هاي آبرفتي قديمي ، تراس هاي جديد ،مخروط افكنه ها و واريزه ها ،آبرفت هاي جوان و شن هاي روان است .
     

    ژئومورفولوژي

    به طور كلي شهرستان كاشمر به لحاظ پستي و بلندي به سه منطقه قا بل تقسيم است.
     1- منطقه ي كوهستاني شمال كاشمر يا ارتفاعات كوه سرخ: اين كوه ها از غرب درونه شروع و دشت كاشمر را از دشت سبزوار و نيشابور جدا مي سازند. ادامه اين ارتفاعات از شمال تربت حيدريه مي گذرد. در داخل منطقه كوهستاني فوق دشت ريوش قرار دارد اين دشت مرتفع بوده و متوسط ارتفاع آن از سطح دريا 1700 متر است. دشت ريوش در شمال دشت كاشمر واقع شده واز آن جدا مي باشد.
     2- دشت كاشمر كه مهم ترين واحد ژئومورفولوژيكي اين شهرستان است دشت كاشمر- بردسكن مي باشد اين دشت از سمت شرق با عارضه ي خا صي محدود نمي گردد و به دشت تربت حيدريه متصل مي گردد از سمت جنوب به كوه هاي فغان و از سمت غرب به منطقه كويري محدود مي‌گردد. حوضچه ي دشت كاشمر را به طور دقيق تر مي توان از شمال به ارتفاعات
    كوه سياه، كوه سرخ وكوه سفيد از شرق به بلندي هاي سر سفيد دال و دشت ازغند و از جنوب به كوه هاي فغان، بوغو و از غرب به كوير درونه محدود كرد.
    3- منطقه ي كو هستاني جنوب شهرستان كه شامل كوه هاي فغان، بوغو، دلكن است.
    از نظر وسعت و ارتفاع در مقايسه با منطقه كوهستاني شمال شهرستان اهميت چنداني ندارد. بلندترين ارتفاع منطقه در كوه فغان حدود 1702 متر است از ويژگي هاي خاص كوه هاي جنوب شهرستان كه در مجاورت دشت كوير قرار دارد مي توان به فسيل ها ي فراوان و متنوع آن اشاره كرد .
    به طور كلي از لحاظ توپو گرافي، شهرستان كاشمر داراي ناهمواري متفاوتي است. بلندترين قله در كوه سرخ « باغ دشت » به ارتفاع 2484 متر است كه دامنه هاي جنوبي آن در 6 كيلومتري شمال كاشمر قرار دارد. منحني ميزان 1000 متر جنوب منطقه را مي پوشاند و به طرف شمال شرقي منحني ميزان 2500متر مشخص مي شود. شيب شهرستان بيشتر بين 3-1 درصد مي باشد كه در قسمت هايي از بخش با لا ولايت و قسمتي از بخش شش‌تراز مشاهده مي‌شود. كم ترين شيب (1-0 درصد ) در بخش هاي جنو بي شهرستان مشاهده مي‌گردد كه مناطق بسيار هموار و مناسبي را براي كشاورزي فراهم آورده است. در بخش هاي جنوب غربي در مجاورت كوير بيش ترين شيب بين 3 تا 15 درصد است و در اطراف جاده كا شمر
    بردسكن و در مركز بخش بالا ولايت نيز اين شيب مشاهده مي گردد.


     
تمامی حقوق این پورتال متعلق است به اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی مجری پورتال : شرکت داده پردازی پویان ابتکار شرق