• روستای طرق

    عکاس سید حجت طباطبایی
     

    تاریخچه روستا

           در حال حاضر این روستا مرکز دهستان بررود است. این روستا سابقه ای دیرینه دارد. نام و نشان مشاهیر و مفاخر روستا حداقل از قرن هشتم هجری قمری در منابع مختلف دیده می شود. از همان زمان تاکنون از این منطقه با عنوان « طرق » یاد می شود. بسته به نوع تلفظ این نام را معمولاً با فتحه می خوانند ولی در دهخدا این نام با ضمه درج شده است. در این حال باید نام روستا را اشاره ای به واقع شدنش در مسیر چند آبادی بدانیم. به تعبیر دهخدا طرق در سر راه مالرو عمومی ریوش به بردسکن قرار گرفته است. یکی از اهالی معتقد است این نام اشاره به  راه و روش مردم برای زندگی در کوهستان دارد.

           با نگاهی به بعضی از اسامی رایج برخی از مناطق روستای طرق  به نام موده (مونِ ده) و دِه بالا ودشتِ ده نشان از این دارد که روزگاری آنجا داخل روستا بوده است و سر در گذشته های دور دارد و طبق نقل قول قدیمی ها که نسل به نسل به دست ما رسیده ناامنی های زیاد آن روزگار باعث شد تا مردم برای امنیت در دامنه کوه مسقر شدند و بافت چند صد ساله پلکانی آن قرن ها محل زندگی بوده و قلعه دارای سه درب بوده است که وردوی غربی آن هنوز سالم است ولی اثری از درب چند صد ساله مشاهده نمی شود.

           پیش از این گمان بر این بود که روستای طرق که زادگاه شاعر و عارف و خطاط پرآوازه اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم هجری قمری کاتبی طرقی است که به کاتبی ترشیزی و کاتبی نیشابوری شهرت دارد و در ششصد سال پیش وفات نموده است قدمتی در حدود 1000 ساله دارد اما در شرح حال ابوسعید ابوالخیر و در کتاب اسرالتوحید مشخص شد که ایشان سفری به روستای طرق داشته و از بزرگی اهل روستای طرق متوفی 1100 سال پیش به نام دادا به بزرگی یاد می کند که این نشان از این دارد که روستای طرق قدمتی هزار و چند صد ساله دارد.
     

    بافت روستا

          روستای طَرق با بافت قدیمی و پلکانی و صخره ای واقع در پایین روستا و در حاشیه رودخانه ای دائمی به نام "قلعه نو" در دل کوه با آب و هوایی معتدل و کوهستانی دارای زمستان های سرد و تابستان های خنک می باشد و مردمی سخت کوش ولی مهربان و میهمان نواز و بقول محلی خودشان "غریب پرست" می باشد این روستا در فاصله 8 کیلومتری شهرریوش و مرکز کوهسرخ و در فاصله 42 کیلومتری شمال شهر کاشمر و 100 کیلومتری جنوب نیشابور واقع شده از ناحیه غرب به سبزوار نیزراه دارد.
     

    ویژگی های کالبدی روستا

          مصالح بکار رفته در روستا بوم آورد بوده و از سنگ، چوب و خشت می باشد. بستر خانه ها بر روی صخره های طبیعی و سخت است که حتی بخشی از بافت خانه را نیز تشکیل می دهد.
     

    ویژگی های معماری بومی خانه های مسکونی روستا

            روستا طرق یکی از روستاهای مهم شهرستان و حتی استان بخاطر بافت پلکانی روستا است، روستایی که خانه ها به صورت پله کنار هم ساخته شده اند به صورتی که پشت بام هرخانه حیاط خانه بالاتر خود را تشکیل می دهد و این نوع بافت و طبیعت روستا منظره زیبایی را به چشمان بینندگان هدیه می دهد. در بافت سنتی تقریبا تمام خانه ها رو به جنوب و رو به قبله می باشد تا از نور خورشید بیشترین استفاده بشود. پنجره ها رو به ایوان باز می شود تا از نور خورشید استفاده شود و همین طور از برف و باران در امان باشند. و نیز زیبایی منحصر به فردی به معماری خانه ها می دهد. درب اتاق ها به یک راهرو باز می شوند تا اتاق ها در تابستان خنک و در زمستان گرم بمانند. دیوار های گلی پرقطر؛ باعث می شوند تا در زمستان و تابستان گرما و سرما را از خود عبور ندهند. پشت و روی تمام دیوار ها با کاهگل پوشیده شده است.
     

    ویژگی های محیطی – اجتماعی

           این روستا حدود ۹۵۰ خانوار جمعيت دارد شغل اكثريت اهالي روستا كشاورزي مي باشد. محمد بن عبدالله کاتبی (ترشیزی- نیشابوری)، شاعر نادره گوی و وارسته نیمه اول قرن نهم هجری می باشد. وی زاده قریه طرق واقع در بخش کوهسرخ کاشمر فعلی است. به راه انداختن دسته جات سينه زني و زنجير زني و مراسم شبيه خواني و نخل گرداني (داربستي چوبي كه با پارچه هاي سياه و گاهي رنگين تزئين مي شود و يادگار كجاوه هاي حامل اهل بيت امام حسين(ع) است) از گذشته هاي دور در روستا انجام می گیرد.
     

    الگوی معیشت و سکونت

          اقتصاد روستای بر مبنای چندین درامد مختلف شکل می گیرد. در روستای طرق همانند تمامی روستاهای ایران یا شاید گفت تمام دنیا درآمد و ارتزاق عمومی مردم در ابتدا از طریق پرورش دام بوده اما با توجه به شکل روستا که نزدیک به رودخانه می باشد می توان به جرات از کشاورزی همراه به دامپروری یاد کرد .آنچه مسلم است کشاورزی و دامپروری دو موضوع مرتبط و غیر قابل تفکیک از هم می باشد که مکمل همدیگر است. اما در نگاهی شاید گفته شود در مدل زندگی عشایر کشاورزی جایگاه اساسی نداشته و این دسته از مردم با کوچ و یلاق و قشلاق زندگی و امرار معاش می نمایند. این مطلب از هر نظر قابل قبول و بحثی در آن نیست اما با پیشرفت های انسانی نیاز به یکجا نشیی احساس و عده کثیری این شیوه از زندگی را انتخاب نموده و بسیار زود به آن روی آورده اند.
          کشت آبی در روستا به دلیل قرار داشتن در منطقه کوهستانی نسبت به کشت دیمی کمتر دیده می شود. مهم ترین محصولات روستا: آلو، سیب، گردو و بادام می باشد. مراتع غني پيرامون روستا موجبات رونق دامداري را فراهم كرده و انواع محصولات دامي مانند: شير، ماست و پنير، گوشت و پشم در روستا توليد مي شود.

     

    ساختار قومی – فرهنگی

    مردم روستای طرق به زبان فارسی و با گویش خراسانی و کاشمری صحبت می‌کنند.
     

    فاصله روستا از شهر نزدیک یا مرکز شهرستان و یا مرکز استان

    فاصله از شهر ریوش: 8 کیلومتر
    فاصله از شهرستان کاشمر: 33 کیلومتر
    فاصله از نیشابور: 108 کیلو متر
    فاصله از تربت حیدریه: 100 کیلومتر
    فاصله از مشهد: 240 کیلومتر

    دسترسی ها و معابر

    راه های بین روستایی

           اين معبر در روستا از شمال وارد شده و به سمت جنوب حركت مي كند. طول اين معبر 1000 متر است. با عرض آسفالت 6 متر، عملکرد اين راه، جابجايي سريع و تامين ارتباط  با ساير سکونتگاه هاست. اين محور دارای تجهيزات روشنايي، جدول کشی  و... است.
    معبر درجه 1:  نقش اصلي در اين نوع معبر علاوه بر جابجايي وسيله نقليه، نقش دسترسي نيز مي باشد. سرعت مجاز وسايل نقليه در این راه 20 تا  40 كيلومتر است .
    معبر درجه 2:  اين راه ها در سطح روستا با جهت عمود بر معبر درجه 1 قرار گرفته اند و به درون محلات نفوذ مي كنند و داراي ساختار سلسله مراتبي مي باشند. اين معابر در بخش قديمي روستا به  صورت شرقی_غربی  واقع شدند.
    معبر درجه 3:  اين معبر باعت اتصال محلات به يکديگر ا ست و هم چنين نقش دستر سي خانه ها به معبر درجه دو را دارد. اين معبر عرض كمي دارد .

     

    جاذبه های گردشگری روستا

          این روستا از جمله روستاهای مورد علاقه عکاسان و فیلمبرداران است. طرق از جمله محدود روستاهای دیار ترشیز است که مناظرش به صورت کارت پستال و پوستر عرضه شده است. دیدنی ها و آداب و رسوم روستا به صورت فیلم در آمده است.
          سایت آریا در نزدیکی طرق محلی مناسب برای ورزش پاراگلایدر است. چندی پیش گروه های مختلف پروازی از شهرستان های مختلف استان به کوهسرخ آمدند و با همکاری شهرداری « ریوش » از سایت پروازی « آریا » بازدید کردند ارتفاع 600 متری سایت « آریا » در کوهسرخ، شرایط مناسبی برای پرواز و برگزاری مسابقات و فستیوال های استانی و کشوری فراهم کرده است. در کنار این همه منازل تاریخی و آثار باستانی روستا و ارتفاعات زیبای اطراف آبادی در کنار منزل هوش ربای باغات جلوه ای لطف حضرت حق به مردمان دینمدار این روستاست. تنگل هاي روستاي طرق: تنگل نقل كه متصل به دشت پيكمر، تنگل گاوري بسيار سر سبز و ديدني مي باشد. رودخانه شش طراز به طول تقریبی 35 کیلومتر تا محل طرازها (شش طراز) یکی از مهم ترین رودخانه هاي در خور ذکر مناطق اطراف است. اين رودخانه از وسط باغ هاي روستاي طرق گذشته و با آبياري باغات مناطقي بسيار ديدني و چشمه هاي جوشان را رقم زده است. آرامگاه پیر(دادا) در جنوب روستا و در دامنه دو کوه که مورد توجه مردم از گذشته تا حال بوده است.



     

     

تمامی حقوق این پورتال متعلق است به اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی مجری پورتال : شرکت داده پردازی پویان ابتکار شرق